محمد بندرعباسی: مراسم خاکسپاری حمید علیدوستی در آبان ۱۴۰۵ برگزار شد؛ اما آنچه پس از انتشار تصاویر و گزارش‌های این مراسم توجه افکار عمومی را جلب کرد، نه فقط چهره‌های حاضر، بلکه نام‌های غایبی بود که سال‌ها در کنار ترانه علیدوستی فعالیت کرده یا با او رابطه حرفه‌ای و دوستانه داشته‌اند. در میان این نام‌ها، غیبت شهاب حسینی بیش از دیگران به چشم آمد؛ بازیگری که سابقه همکاری با ترانه علیدوستی در آثار مطرح سینمای ایران را دارد. همین موضوع، پرسش‌هایی درباره رفاقت‌های سینمایی و معنای حمایت در روزهای دشوار ایجاد کرد.
شهاب حسینی چرا به مراسم پدر ترانه علیدوستی نرفت؟
به گزارش آریا خبر شهاب حسینی یکی از مهم‌ترین نام‌هایی است که در فهرست غایبان مراسم خاکسپاری حمید علیدوستی مطرح شد. همکاری‌های مشترک او و ترانه علیدوستی در سینما، به‌ویژه در فیلم‌های «درباره الی» و «فروشنده» به کارگردانی اصغر فرهادی، باعث شد انتظار حضور او در این مراسم برای بخشی از مخاطبان طبیعی باشد. با این حال، هیچ توضیح رسمی و مستقیمی از سوی شهاب حسینی درباره علت حضور نداشتن او منتشر نشده است. پس از بالا گرفتن انتقادها، یک فن‌پیج منتسب به شهاب حسینی با انتشار متنی در شبکه‌های اجتماعی به این واکنش‌ها پاسخ داد. گردانندگان این صفحه در دفاع از بازیگر، به سابقه رابطه او و ترانه علیدوستی اشاره کردند و مدعی شدند که ترانه در مقاطعی که شهاب حسینی با حاشیه و انتقاد روبه‌رو بوده، از او حمایت نکرده است. در مقابل، این صفحه ادعا کرد شهاب حسینی در دوران بازداشت ترانه علیدوستی، در آذر ۱۴۰۱، از او حمایت کرده و پیگیر وضعیتش بوده است. این ادعاها به‌سرعت به یکی از محورهای بحث در فضای مجازی تبدیل شد؛ زیرا موضوع دیگر فقط غیبت یک بازیگر در مراسم تشییع پدر همکار سابقش نبود، بلکه پای خاطرات همکاری، حمایت متقابل و انتظار عمومی از رفاقت‌های سینمایی نیز به میان آمد.
هنگامه قاضیانی وارد ماجرای ترانه علیدوستی شد
در ادامه این حاشیه‌ها، هنگامه قاضیانی نیز با واکنش به متن منتشرشده از سوی فن‌پیج شهاب حسینی، عملاً در این بحث موضع گرفت. او در واکنش به آن نوشته، عبارت «احسنت به فن‌پیج دانای آقای شریف و انسان سینما» را منتشر کرد؛ جمله‌ای که از سوی رسانه‌ها به‌عنوان حمایت از شهاب حسینی تعبیر شد. ورود هنگامه قاضیانی به ماجرا، دامنه بحث را گسترده‌تر کرد. حالا پرسش فقط این نبود که چرا شهاب حسینی در مراسم حضور نداشته، بلکه این موضوع مطرح می‌شد که آیا می‌توان از روابط حرفه‌ای و دوستانه بازیگران انتظار حمایت همیشگی داشت؟ آیا سابقه همکاری در یک فیلم یا چند پروژه مشترک، الزاماً به معنای همراهی در تمام موقعیت‌های شخصی و خانوادگی است؟ البته واکنش هنگامه قاضیانی به یک متن منتشرشده از سوی فن‌پیج، به‌تنهایی اثبات‌کننده تمام ادعاهای مطرح‌شده درباره رابطه شهاب حسینی و ترانه علیدوستی نیست.
فهرست حاضران و غایبان؛ چه کسانی به مراسم حمید علیدوستی رفتند؟
مراسم تشییع پیکر حمید علیدوستی، سه‌شنبه ۱۲ آبان ۱۴۰۵، برابر با ۳ نوامبر ۲۰۲۶، در ورزشگاه شهید شیرودی تهران برگزار شد و پیکر این پیشکسوت فوتبال به سمت قطعه نام‌آوران بهشت زهرا تشییع شد. در میان چهره‌های حاضر، نام‌های ورزشی و هنری متعددی دیده می‌شد؛ از جمله علی دایی، علی پروین، عادل فردوسی‌پور، امیر قلعه‌نویی، یحیی گل‌محمدی، محمد مایلی‌کهن، کریم باقری، حمید استیلی، ناصر محمدخانی، محمد نوازی، بهتاش فریبا، مجید نامجومطلق، جواد قراب، مهدی مناجاتی، هادی نراقی و ناصر فریادشیران. از مسئولان و مدیران ورزشی نیز مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، شروین اسبقیان، معاون توسعه ورزش قهرمانی و حرفه‌ای وزارت ورزش و جوانان، فریده شجاعی و مدیران باشگاه‌های چادرملو و فولاد خوزستان در مراسم حضور داشتند. در بخش سینمایی و هنری، پیمان معادی، جعفر پناهی، ستاره اسکندری و گیتی معینی از جمله حاضران نام‌برده‌شده بودند. در مقابل، نام‌هایی مانند اصغر فرهادی، شهاب حسینی، فرهاد اصلانی، رضا عطاران، بابک حمیدیان، مجید صالحی، نوید محمدزاده، رسول صدرعاملی، مهرداد صدیقیان و سعید روستایی در گزارش‌های مربوط به غایبان مطرح شد. مانی حقیقی و پریناز ایزدیار نیز در برخی روایت‌های رسانه‌ای درباره غایبان مورد اشاره قرار گرفتند. البته این فهرست‌ها به معنای تأیید دعوت‌شدن همه این افراد یا اطلاع قطعی از علت غیبتشان نیست. حضور نداشتن در تصاویر منتشرشده نیز لزوماً به معنای بی‌اعتنایی یا قطع رابطه شخصی نیست.
چرا غیبت سینماگران به یک بحث اجتماعی تبدیل شد؟
عصر ایران در گزارشی با طرح این پرسش که «آن همه سینماگر در مراسم حمید علیدوستی کجا بودند؟ چرا ترانه تنها بود؟» به کم‌رنگ بودن حضور اهالی سینما پرداخت. یادداشت این سایت خبری با طرح احتمال عافیت‌طلبی برخی هنرمندان و نگرانی از هزینه‌های نزدیک‌شدن به ترانه علیدوستی بازتاب پیدا کرد. این تحلیل، به‌ویژه با توجه به مواضع علنی ترانه علیدوستی در سال‌های گذشته و بازداشت او در آذر ۱۴۰۱، بحث درباره فشارهای اجتماعی و حرفه‌ای بر هنرمندان را دوباره مطرح کرد. با این حال، نسبت‌دادن انگیزه سیاسی یا نگرانی از تبعات به تک‌تک غایبان، بدون توضیح خود آن‌ها منصفانه نیست.
از مراسم متیو پری تا خاکسپاری حمید علیدوستی؛ یک حاشیه جهانی
حساسیت رسانه‌ها به حضور و غیبت همکاران در مراسم خاکسپاری، محدود به سینمای ایران نیست. در نوامبر ۲۰۲۳، حضور بازیگران سریال «فرندز» در مراسم متیو پری و گزارش‌هایی درباره شرکت‌نکردن آن‌ها در بخش خصوصی‌تر مراسم، به خبر رسانه‌های سرگرمی تبدیل شد. همچنین در سپتامبر ۲۰۲۶، غیبت ژرار دوپاردیو در مراسم خاکسپاری ژان‌پل راپنو، کارگردان فرانسوی، با وجود سابقه همکاری در فیلم «سیرانو دو برژراک»، مورد توجه رسانه‌های فرانسه قرار گرفت. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که در سینمای جهان نیز غیبت یک همکار مشهور می‌تواند به سوژه خبری تبدیل شود؛ هرچند شرایط و دلایل هر مراسم متفاوت است.
رفاقت سینمایی یا قضاوت شبکه‌های اجتماعی؟
حاشیه مراسم حمید علیدوستی هنوز یک پرسش بی‌پاسخ دارد: آیا غیبت برخی چهره‌های سینما ناشی از ملاحظات شخصی بوده، یا باید آن را در چارچوب فضای پرتنش سال‌های اخیر سینمای ایران بررسی کرد؟ تا زمانی که افراد مورد اشاره درباره علت حضور یا عدم حضور خود توضیح ندهند، پاسخ قطعی ممکن نیست. آنچه روشن است، مراسم پدر ترانه علیدوستی در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ به نقطه تلاقی چند موضوع تبدیل شد: غیبت شهاب حسینی، واکنش هنگامه قاضیانی، موضع‌گیری فن‌پیج‌ها، انتقاد از عافیت‌طلبی احتمالی سینماگران و بازخوانی رفاقت‌های قدیمی. در نهایت، شاید مهم‌ترین حاشیه این مراسم نه یک نام غایب، بلکه پرسشی باشد که فضای مجازی پیش روی سینمای ایران گذاشت: در روزهای سخت، مرز میان همکار بودن و رفیق بودن کجاست؟
نظر شما