شیرین نقیه پور: تازهترین آمارهای جمعیتی ایران تصویری قابلتوجه از تغییرات ولادت و مرگومیر در کشور ارائه میدهد؛ در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵، هم تعداد نوزادان متولدشده کاهش یافته و هم شمار فوتهای ثبتشده نسبت به مدت مشابه سال گذشته کمتر شده است. این ارقام بار دیگر موضوع تحولات جمعیتی، روند فرزندآوری و تغییرات ساختار سنی جمعیت ایران را در مرکز توجه قرار میدهد.
به گزارش آریا خبر، براساس دادههای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، در بهار ۱۴۰۵ تعداد ۲۰۵ هزار و ۷۸ مورد ولادت در کشور به ثبت رسیده است. این رقم در مقایسه با ۲۱۴ هزار و ۲۲۸ تولد ثبتشده در بهار سال ۱۴۰۴، کاهش حدود ۴.۳ درصدی را نشان میدهد. به این ترتیب، در فاصله یک سال، بیش از ۹ هزار مورد از تعداد تولدهای ثبتشده در فصل بهار کاسته شده است؛ موضوعی که اهمیت بررسی روندهای جمعیتی و عوامل مؤثر بر تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری را بیشتر میکند.
تعداد تولد نوزادان دختر و پسر در بهار ۱۴۰۵
بررسی جزئیات آمار ولادت نشان میدهد که از مجموع ۲۰۵ هزار و ۷۸ نوزاد متولدشده در بهار امسال، ۱۰۶ هزار و ۴۴۷ نفر پسر و ۹۸ هزار و ۶۳۱ نفر دختر بودهاند. در مدت مشابه سال گذشته، مجموع تولدها به ۲۱۴ هزار و ۲۲۸ مورد میرسید که شامل ۱۱۱ هزار و ۲۴۱ نوزاد پسر و ۱۰۲ هزار و ۹۸۷ نوزاد دختر بود. مقایسه این ارقام نشان میدهد که تعداد تولدها در هر دو گروه دختران و پسران کاهش داشته است. بنابراین، با وجود بیشتر بودن تعداد نوزادان پسر در آمار بهار ۱۴۰۵، این موضوع به معنای افزایش تعداد تولد پسران نسبت به سال گذشته نیست. کاهش تعداد ولادتها یکی از شاخصهایی است که در تحلیل وضعیت جمعیت کشور اهمیت دارد. تداوم چنین روندی میتواند در سالهای آینده بر ترکیب سنی جمعیت، تعداد دانشآموزان، نیروی کار و نیازهای خدمات اجتماعی اثرگذار باشد.
کاهش آمار فوتیها در بهار ۱۴۰۵؛ چند نفر در کشور فوت کردند؟
آمارهای منتشرشده فقط از کاهش تولدها حکایت ندارند. تعداد فوتهای ثبتشده در ایران نیز در بهار ۱۴۰۵ نسبت به فصل مشابه سال قبل کاهش یافته است. براساس اطلاعات مرکز آمار ایران، در سهماهه نخست سال جاری ۱۱۳ هزار و ۲۸۷ مورد فوت در کشور ثبت شده است. این در حالی است که تعداد فوتهای ثبتشده در بهار ۱۴۰۴ به ۱۱۷ هزار و ۹۲۵ مورد میرسید. بر این اساس، شمار فوتیها در بهار امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۳.۹ درصد کاهش داشته است. در گزارش منتشرشده، از مجموع فوتهای بهار ۱۴۰۵، تعداد ۶۳ هزار و ۹۹۷ نفر مرد و ۴۸ هزار و ۶۳۹ نفر زن اعلام شدهاند. در بهار سال گذشته نیز ۶۳ هزار و ۱۰۸ مرد و ۵۴ هزار و ۸۱۷ زن در آمار فوت ثبت شده بودند. مقایسه این اطلاعات نشان میدهد که در آمار تفکیکی منتشرشده، تعداد فوت مردان افزایش و تعداد فوت زنان کاهش داشته است؛ هرچند مجموع فوتهای ثبتشده در کشور پایینتر آمده است. نکته آماری مهم اینکه جمع ارقام تفکیکی مردان و زنان با کل فوتهای اعلامشده برابر نیست. بنابراین برای تحلیل دقیقتر این بخش باید جزئیات جدول اصلی و موارد دارای اطلاعات نامشخص نیز بررسی شود.
آمار فوت در فصلهای مختلف سال ۱۴۰۴
برای درک بهتر تغییرات مرگومیر در کشور، مقایسه آمار بهار ۱۴۰۵ با فصلهای مختلف سال گذشته نیز اهمیت دارد. این ارقام نشان میدهد که تعداد فوتهای ثبتشده در فصلهای مختلف سال گذشته روند کاهشی داشته و در بهار ۱۴۰۵ نیز نسبت به بهار سال قبل پایینتر آمده است. البته مقایسه تعداد فوت در فصلهای مختلف بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره وضعیت سلامت عمومی یا تغییر نرخ مرگومیر کافی نیست؛ زیرا عواملی مانند ترکیب سنی جمعیت، بیماریها، شرایط اقلیمی و تغییرات جمعیتی نیز در تحلیل این شاخص نقش دارند.
کاهش همزمان تولد و فوت چه معنایی برای جمعیت ایران دارد؟
یکی از نکات مهم در بررسی آمار جمعیتی بهار ۱۴۰۵، کاهش همزمان دو شاخص ولادت و فوت است. این اتفاق بهخودیخود به معنای کاهش جمعیت کشور نیست؛ زیرا تغییرات جمعیت علاوه بر تولد و مرگ، به مهاجرت نیز وابسته است. برای ارزیابی وضعیت جمعیت ایران باید اختلاف تعداد ولادت و فوت، میزان مهاجرت و روند تغییرات این شاخصها در دورههای طولانیتر بررسی شود. با این حال، کاهش ۴.۳ درصدی تولدها میتواند موضوعاتی مانند سیاستهای حمایت از خانواده، هزینههای زندگی، شرایط اقتصادی خانوارها و برنامهریزی برای آینده جمعیت را دوباره به یکی از محورهای مهم بحثهای اجتماعی تبدیل کند. همچنین کاهش تعداد تولدها در بلندمدت میتواند بر برنامهریزی آموزشی، بازار کار، نظام بازنشستگی و ساختار خدمات عمومی اثر بگذارد.
آیا روند کاهش ولادت در سالهای آینده ادامه پیدا میکند؟
کاهش تعداد تولدها در بهار ۱۴۰۵ را باید در چارچوب تحولات چندساله جمعیت ایران بررسی کرد. تغییر الگوی ازدواج، افزایش هزینههای مسکن و معیشت، شرایط اشتغال و دشواری تأمین هزینههای نگهداری و تربیت فرزند از جمله موضوعاتی هستند که در تحلیل تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری اهمیت دارند. از سوی دیگر، کاهش تعداد فوتهای ثبتشده نیز باید با در نظر گرفتن ساختار سنی جمعیت و سایر شاخصهای سلامت بررسی شود. آنچه از آمار جدید مشخص میشود، این است که در نخستین فصل سال ۱۴۰۵ تعداد تولدها و فوتهای ثبتشده هر دو نسبت به بهار سال گذشته کاهش یافتهاند؛ اما برای ارزیابی دقیق آینده جمعیت کشور، انتشار آمارهای فصلی و سالانه و بررسی نرخ رشد طبیعی جمعیت ضروری است.
نظر شما