آریا خبر : کوه ایوب و فالونک در مرودشت با پیشینه تاریخی چند هزارساله و منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور با اهمیت زیستگاهی برای گورخر ایرانی، سه محدوده‌ای هستند که فعالیت‌های معدنی در آن‌ها با ملاحظات میراث فرهنگی و محیط زیست گره خورده است؛ با این تفاوت که وضعیت مجوزهای معدنی در این مناطق یکسان نیست.
به گزارش آریا خبر، بررسی وضعیت این محدوده‌ها نشان می‌دهد که اداره‌کل صنعت، معدن و تجارت فارس صدور پروانه بهره‌برداری معدن در کوه ایوب و فالونک را رد کرده، اما گزارش سازمان حفاظت محیط زیست از شناسایی ۱۹ معدن دارای مجوز در منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور حکایت دارد که ۱۰ مورد از آن‌ها در حال بهره‌برداری هستند. اهمیت کوه ایوب و فالونک در شهرستان مرودشت تنها به موقعیت طبیعی آن‌ها محدود نمی‌شود. شواهد باستان‌شناسی در این محدوده، از استقرار انسان در دوره‌های مختلف تاریخی، از هزاره چهارم پیش از میلاد تا دوران اسلامی حکایت دارد. نقوش صخره‌ای، غارها و پناهگاه‌های باستانی، گورهای توده‌سنگی، قنات‌ها و آرامگاه صخره‌ای فالونک از جمله آثار شناسایی‌شده در این منطقه هستند. در سال‌های گذشته، طرح موضوع درخواست‌های معدنی و احتمال انجام فعالیت‌های اکتشافی در فالونک نگرانی‌هایی درباره حفاظت از آثار تاریخی ایجاد کرده بود. با این حال، پژمان نامدارخانی، معاون امور معادن و اکتشافات معدنی اداره‌کل صمت فارس، در گفت‌وگو با ایسنا اعلام کرده است که این اداره‌کل هیچ پروانه بهره‌برداری معدنی در محدوده کوه ایوب و فالونک صادر نکرده است.
در منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور نیز موضوع فعالیت‌های معدنی ابعاد دیگری دارد. این منطقه که از سال ۱۳۵۱ تحت حفاظت قرار گرفته، در کنار پارک ملی قطرویه از زیستگاه‌های مهم گورخر ایرانی محسوب می‌شود و گونه‌هایی مانند جبیر، قوچ و میش، کل و بز، هوبره، زاغ بور و پلنگ نیز در آن زندگی می‌کنند.
بر اساس گزارشی که معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست در مهرماه ۱۴۰۵ منتشر کرده، ۱۹ معدن دارای مجوز در این منطقه شناسایی شده‌اند که ۱۰ معدن فعالیت بهره‌برداری دارند. سنگ چینی، سنگ‌آهن و دولومیت از جمله مواد معدنی استخراج‌شده در این معادن عنوان شده است.
همچنین بر اساس توافق سال ۱۳۹۴ سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صنعت، معدن و تجارت، بررسی شش پهنه برای شناسایی و پی‌جویی ماده معدنی آهن انجام شد و با عملیات اکتشاف در چهار پهنه از سوی شرکت ایمیدرو موافقت شد. در ادامه، حدود ۹۰ محدوده ثبتی معدنی در منطقه حفاظت‌شده بهرام‌گور و پارک ملی قطرویه ابطال شد و فعالیت معدنی در یکی از پهنه‌ها نیز متوقف شد. موقعیت یک پهنه دیگر هم به دلیل قرار گرفتن در مسیر مهاجرت گورخر ایرانی تغییر کرد. نبی‌الله مرادی، معاون محیط زیست طبیعی اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس، نیز پیش‌تر اعلام کرده بود که تعداد پهنه‌های معدنی مورد درخواست در ابتدا بیش از ۷۰ تا ۸۰ پهنه بوده، اما با پیگیری‌های محیط زیست این تعداد به شش پهنه و در نهایت به یک پهنه دارای مجوز اکتشاف کاهش یافته است.
نامدارخانی نیز درباره مجوز معدنی ایمیدرو توضیح داده که این مجوز در محدوده جغرافیایی استان کرمان قرار دارد و نه در محدوده تحت حفاظت استان فارس. این تفکیک از آن جهت اهمیت دارد که مدیریت حفاظتی منطقه بهرام‌گور بر عهده محیط زیست فارس است، در حالی که از نظر تقسیمات جغرافیایی در استان کرمان قرار گرفته است. آنچه از مجموع این اطلاعات برمی‌آید، ضرورت تفکیک میان درخواست فعالیت معدنی، مجوز اکتشاف و پروانه بهره‌برداری است. نبود پروانه بهره‌برداری در کوه ایوب و فالونک به معنای منتفی بودن همه درخواست‌ها یا بررسی‌های اکتشافی نیست؛ همان‌طور که آمار معادن دارای مجوز در بهرام‌گور نیز باید با توجه به موقعیت جغرافیایی و محدوده دقیق هر مجوز بررسی شود. شفافیت در اعلام وضعیت مجوزها و تعیین دقیق محدوده فعالیت‌های معدنی، شرط مهمی برای جلوگیری از تعارض میان بهره‌برداری اقتصادی و حفاظت از میراث تاریخی و زیستگاه‌های طبیعی کشور است.
نظر شما