آریا خبر : فراتر از یک چالش فصلی، انرژی ایران این روزها با آزمونی بزرگ روبه‌روست. آسیب‌دیدگی زیرساخت‌های پالایشگاهی و خروج بخش بزرگی از ظرفیت تولید گاز، زنگ خطر را برای روزهای سرد سال به صدا درآورده است. در این میان، ۱۱ استان در مناطق شمال و شمال‌غرب کشور در کانون توجه قرار دارند و وزارت نفت برنامه‌های اضطراری خود را برای مدیریت مصرف، تأمین سوخت دوم صنایع و آمادگی بخش خانگی به اجرا گذاشته است.
چالش ۱۳۰ میلیون مترمکعبی در تولید گاز و عمق ناترازی انرژی
به گزارش آریا خبر گسترده‌ترین شبکه گازرسانی جهان اکنون با بزرگ‌ترین معادله ناترازی خود دست‌وپنجه نرم می‌کند. بر اساس تازه‌ترین گزارش‌های شرکت ملی گاز ایران، سهم بالای گاز در سبد مصرفی کشور در کنار حوادث سال گذشته، توازن میان تولید و تقاضا را بر هم زده است. در جریان حوادث اسفند سال گذشته، چهار پالایشگاه حیاتی کشور هدف آسیب قرار گرفتند که در نتیجه آن حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور از دسترس خارج شد. هرچند متخصصان صنعت نفت و گاز توانستند حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت را به مدار تولید بازگردانند، اما همچنان حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب کسری نسبت به سال گذشته وجود دارد. این شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا، شرایط مدیریت شبکه را در پیک مصرف زمستانی به مراتب دشوارتر از سال‌های قبل کرده است.
کدام استان‌ها در خط مقدم بحران گاز قرار دارند؟
بررسی نقشه‌های مصرف و خطوط انتقال نشان می‌دهد که مناطق شمالی و شمال‌غربی کشور بیشترین آسیب‌پذیری را در برابر افت فشار گاز دارند. مدیران ارشد شرکت ملی گاز پیش‌بینی کرده‌اند که حدود ۱۱ استان کشور با چالش‌های جدی تأمین گاز مواجه خواهند شد. در این میان، سه استان خراسان شمالی، مازندران و گلستان به دلیل قرار گرفتن در انتهای خطوط انتقال و حجم بالای مصرف خانگی، شرایط حساس‌تری دارند. استان مازندران به طور ویژه به دلیل تقاضای فزاینده در بخش خانگی و تجاری نیازمند مدیریت سخت‌گیرانه‌تری است. علاوه بر این، هشت استان دیگر که عمدتاً در پهنای جغرافیایی شمال‌غرب کشور قرار دارند نیز در فهرست مناطق پرخطر برای اعمال محدودیت‌های مقطعی قرار گرفته‌اند.
تکلیف تازه به صنایع؛ الزام به ذخیره‌سازی سوخت دوم و مازوت‌زدایی مدیریت‌شده
صنایع کشور به عنوان دومین مصرف‌کننده بزرگ انرژی، نخستین خاکریزی هستند که در زمان بروز ناترازی با محدودیت مواجه می‌شوند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که در روزهای اوج سرما، برای صیانت از جریان گاز خانگی، ناچاراً جریان گاز واحدهای صنعتی و نیروگاهی محدود یا قطع می‌شود. مسئولان حوزه گازرسانی با اشاره به این ضرورت، از تمام واحدهای صنعتی و تولیدی خواسته‌اند تا پیش از رسیدن موج سرما، نسبت به تأمین و ذخیره‌سازی سوخت دوم اقدام کنند. هماهنگی‌های لازم با وزارت صنعت، معدن و تجارت و شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی انجام شده است تا سوخت جایگزین مانند نفت سفید و فرآورده‌های دیگر در اختیار واحدها قرار گیرد تا چرخه تولید در زمستان متوقف نشود.
خط قرمز دولت؛ تامین پایدار گاز خانگی و توزیع نفت سفید در شرایط اضطراری
با وجود تمام محدودیت‌ها، راهبرد اصلی دولت و شرکت ملی گاز حفظ پایداری شبکه در بخش خانگی است. مشترکان خانگی همچنان به عنوان خط قرمز شبکه گازرسانی شناخته می‌شوند و تمامی تلاش‌ها بر این است که جریان گاز منازل قطع نشود. با این حال، برای سناریوهای بحرانی و قطعی‌های احتمالی در نقاط دوردست یا انتهای شبکه، برنامه‌های پشتیبان تدوین شده است. در صورت بروز قطعی گاز در مناطق روستایی یا شهری، توزیع کپسول‌های گاز مایع (ال‌پی‌جی) و نفت سفید در دستور کار قرار می‌گیرد. هرچند سبک زندگی امروزی و آپارتمان‌نشینی امکان استفاده گسترده از تجهیزات نفت‌سوز را کاهش داده است، اما این زیرساخت‌ها به عنوان سپر دفاعی آخر در روزهای بحرانی فعال خواهند شد.
نقش کلیدی مدیریت مصرف و بهینه‌سازی انرژی در عبور از زمستان
عبور موفق از زمستان پیش‌رو تنها به توانمندی دولت در تولید و توزیع انرژی محدودچ نمی‌شود، بلکه رفتار مصرف‌کنندگان نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. کاهش چنددرصدی دمای وسایل گرمایشی در بخش خانگی و اداری می‌تواند صدها میلیون مترمکعب از فشار شبکه کم کند و از بروز قطعی در استان‌های شمالی جلوگیری نماید. کارشناسان حوزه انرژی بر این باورند که تا زمانی که ساختار مصرف انرژی اصلاح نشود و فرهنگ بهینه‌سازی در بخش عمومی و صنعتی نهادینه نگردد، سایه ناترازی هر سال سنگین‌تر خواهد شد. زمستان امسال آزمونی جدی برای تاب‌آوری زیرساخت‌های انرژی و میزان هماهنگی میان ارکان مختلف اجرایی کشور است تا با کمترین آسیب، از این دوره عبور کنیم.
نظر شما