آریا خبر: دست‌کم ۳۸ زن و کودک در ۲۸ پرونده گزارش‌شده در شهریور و مهر جان باخته‌اند؛ ۱۳ نفر از قربانیان زیر ۱۸ سال بوده‌اند. این آمار، که تنها پرونده‌های بازتاب‌یافته در رسانه‌ها را در بر می‌گیرد، ضرورت شناسایی زودهنگام خشونت خانگی و حمایت از زنان و کودکان در معرض خطر را برجسته می‌کند.
به گزارش آریاخبر قتل زنان و کودکان در محیط خانواده، بار دیگر پرسش درباره امنیت خانه و امکان پیشگیری از خشونت مرگبار را پیش کشیده است. بر اساس بررسی روزنامه «شرق» از پرونده‌های منتشرشده در رسانه‌ها، در شهریور و مهر دست‌کم ۳۸ زن و کودک در ۲۸ پرونده کشته شده‌اند؛ قربانیانی که در بسیاری از موارد، عامل قتل آنان همسر، همسر سابق یا یکی از مردان خانواده بوده است. این اعداد، آمار جامع قتل‌های خانوادگی در ایران نیستند. مبنای بررسی، خبرهایی است که رسانه‌ای شده‌اند و درباره پرونده‌های گزارش‌نشده اطلاعاتی در دست نیست. همچنین، بدون داده‌های قابل مقایسه از دوره‌های دیگر، نمی‌توان از این آمار به‌تنهایی درباره افزایش یا کاهش قتل‌ها نتیجه‌گیری کرد.
۲۸ پرونده قتل؛ آنچه آمار نشان می‌دهد
از مجموع پرونده‌های بررسی‌شده، هشت مورد مربوط به شهریور و ۲۰ مورد مربوط به مهر بوده است. شمار قربانیان این پرونده‌ها به ۳۸ نفر می‌رسد؛ یعنی در بازه دوماهه مورد بررسی، به‌طور متوسط کمتر از هر دو روز یک قربانی. در چهار پرونده، قتل پس از درخواست طلاق یا جدایی زن رخ داده و در پنج پرونده نیز سابقه اختلاف خانوادگی یا خشونت مکرر گزارش شده است. بااین‌حال، در حدود نیمی از پرونده‌ها، انگیزه قتل اعلام نشده یا توضیح روشنی درباره آن در گزارش‌های منتشرشده وجود ندارد. این محدودیت اطلاعاتی اهمیت دارد؛ نمی‌توان برای همه پرونده‌ها انگیزه‌ای یکسان در نظر گرفت یا تمام قتل‌ها را در یک دسته، از جمله قتل‌های موسوم به «ناموسی»، قرار داد. بررسی هر پرونده به اطلاعات دقیق درباره رابطه قربانی و عامل قتل، سابقه خشونت و روند رسیدگی قضایی نیاز دارد.
کودکان؛ قربانیان خشونت در خانواده
از میان ۳۸ قربانی، ۱۳ نفر کودک و نوجوان زیر ۱۸ سال بوده‌اند. بر اساس گزارش مورد بررسی، هشت کودک همراه مادرانشان یا در جریان همان حمله جان باخته‌اند. در یکی از پرونده‌های گزارش‌شده در کرمانشاه، دختری ۱۶ ساله که با ازدواج اجباری مخالفت کرده بود، به دست پدرش کشته شد. در دو پرونده دیگر نیز یک دختر دوساله بر اثر ضرب‌وجرح پدر و دختری ۱۳ ساله با شلیک گلوله برادرش جان باختند. حضور کودکان در این پرونده‌ها نشان می‌دهد که بررسی خشونت خانگی باید امنیت تمام اعضای در معرض خطر خانواده را در بر بگیرد. هنگامی که خشونت علیه مادر یا دیگر اعضای خانواده گزارش می‌شود، وضعیت کودکان نیز نیازمند ارزیابی و حمایت است.
درخواست جدایی و سابقه تهدید؛ نشانه‌هایی که باید بررسی شوند
گزارش قتل پس از درخواست جدایی در چهار پرونده، ضرورت توجه به امنیت زنان هنگام پایان‌دادن به رابطه را برجسته می‌کند. درخواست طلاق، مسئولیت خشونت را متوجه قربانی نمی‌کند؛ مسئولیت جنایت بر عهده فردی است که مرتکب آن شده است. در تحلیل این پرونده‌ها، توجه به سابقه تهدید، کنترل‌گری و خشونت‌های پیشین اهمیت دارد. محدودکردن ارتباط با خانواده و دوستان، کنترل تصمیم‌های شخصی و تشدید خشونت پس از مطرح‌شدن جدایی، از موضوعاتی هستند که باید هنگام ارزیابی وضعیت فرد در معرض خطر بررسی شوند. تمرکز صرف بر لحظه وقوع قتل، ممکن است سابقه خشونت و فرصت‌های احتمالی مداخله را از نظر دور نگه دارد. پرسش اساسی این است که آیا پیش از جنایت، تهدید یا خشونتی گزارش شده بود و چه پاسخی به آن داده شد؟
پیشگیری از زن‌کشی و قتل‌های خانوادگی به چه حمایت‌هایی نیاز دارد؟
بحث درباره زن‌کشی و خشونت خانگی، تنها به شناسایی عامل قتل و رسیدگی پس از جنایت محدود نمی‌شود. دسترسی افراد در معرض خطر به حمایت حقوقی، خدمات اجتماعی، محل اقامت امن و مداخله به‌موقع نیز بخشی از مسئله است. تقویت خدمات حمایتی باید با مسیری روشن و در دسترس برای درخواست کمک همراه باشد؛ مسیری که در آن گزارش تهدید جدی گرفته شود، خطر تکرار خشونت بررسی شود و امنیت زنان و کودکان در اولویت قرار گیرد. در بررسی زمینه‌های اجتماعی این قتل‌ها نیز باید از توضیح‌های تک‌عاملی فاصله گرفت. مشکلات اقتصادی، نگرش‌های فرهنگی یا اختلافات خانوادگی، بدون بررسی شواهد هر پرونده، توضیح کافی برای وقوع جنایت نیستند و مسئولیت عامل خشونت را کاهش نمی‌دهند.
آمار رسانه‌ای؛ هشداری برای بررسی و اقدام
کشته‌شدن ۳۸ زن و کودک در پرونده‌های گزارش‌شده طی دو ماه، ضرورت توجه جدی به خشونت در روابط خانوادگی را یادآوری می‌کند. بااین‌حال، شناخت ابعاد این مسئله به ثبت منظم داده‌ها و انتشار اطلاعات دقیق و قابل مقایسه نیاز دارد. در کنار شفافیت آماری، بررسی نحوه رسیدگی به تهدیدها و گزارش‌های پیشین خشونت اهمیت دارد. پیشگیری زمانی امکان بیشتری پیدا می‌کند که درخواست کمک شنیده شود و حمایت از فرد در معرض خطر، پیش از وقوع جنایت آغاز شود.
نظر شما