فرونشست زمین در اصفهان آنقدر جدی است که برای هشدار دادن درباره آن، نیازی به اغراق نیست. بااینحال، گاهی در بیان ابعاد این بحران، اعدادی مطرح میشوند که اگرچه با هدف نشان دادن عمق فاجعه بیان میشوند، اما ممکن است تصویری نادقیق از واقعیت ارائه کنند. اصفهان، برخلاف آنچه برخی میگویند، لزوماً نخستین شهر جهان از نظر فرونشست نیست؛ بلکه بر اساس نتایج یک پژوهش ماهوارهای از دانشگاه پکن، در جایگاه پنجم قرار گرفته است.
این پژوهش که دادههای ماهوارهای ۴۶۵ شهر در ۱۰۷ کشور را طی سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ بررسی کرده، نشان میدهد میانه سرعت نشست زمین در اصفهان حدود ۱۱ میلیمتر در سال است. این رقم در مقایسه با شهرهایی مانند مدان و باندونگ اندونزی کمتر است؛ شهرهایی که بهترتیب با ارقام ۳۳ و ۲۲ میلیمتر در سال گزارش شدهاند. اما آیا پنجم بودن اصفهان از اهمیت بحران کم میکند؟ قطعاً نه. مسئله اصلی، رتبهبندی شهرها نیست؛ مسئله این است که فرونشست زمین، در هر رتبهای، تهدیدی جدی برای زیرساختها، بناهای تاریخی، شبکههای حملونقل و آینده زیستپذیری شهر محسوب میشود. از سوی دیگر، گزارشهای داخلی نیز از گسترش پهنههای فرونشستی در استان اصفهان حکایت دارند. اعلام افزایش ۲۰ درصدی وسعت پهنه فرونشستی محدوده شهر اصفهان و اطراف آن در مقایسه دورههای مورد بررسی، زنگ خطری است که نمیتوان آن را نادیده گرفت؛ بهویژه آنکه کاهش برداشت آب و اجرای راهکارهای کنترلی همچنان از مطالبات جدی کارشناسان است. با اینهمه، تناقض تلخ ماجرا آنجاست که گاهی برای جلب توجه افکار عمومی، اصفهان را نخستین شهر جهان معرفی میکنیم، اما در عمل، برای مهار این بحران اقدام مؤثری صورت نمیگیرد. اصفهان برای دیده شدن به رتبه نخست جهان نیاز ندارد. همین جایگاه پنجم نیز برای هشدار کافی است. آنچه اهمیت دارد، نه مسابقه بر سر رتبهها، بلکه ارادهای واقعی برای مدیریت منابع آب، مهار برداشتهای بیرویه و جلوگیری از گسترش فرونشست است. بحران اصفهان با بزرگنمایی حل نمیشود؛ با پذیرش واقعیت و اقدام بهموقع میتوان با آن مقابله کرد.
نظر شما