آریا خبر: این روزها انتشار ویدئوهایی از جعبه‌های آیفون، عطرهای لوکس و قایق‌هایی که ظاهراً برای جمع‌آوری کالاهای شناور به تنگه هرمز رفته‌اند، ماجرای غرق‌شدن کشتی باری GFS Pride را به یکی از سوژه‌های بحث‌برانگیز شبکه‌های اجتماعی تبدیل کرده است. حتی در اینستاگرام، خودروهایی که با سرعت به سمت جنوب ایران می‌روند مشغول بازاریابی و بهتر است بگوییم مسافریابی هستند، سفری که از تهران تا بندرعباس 50 میلیون بیشتر هزینه ندارد. اما آیا این کشتی واقعاً محموله‌ای از آیفون‌های جدید حمل می‌کرد؟ بررسی گزارش‌های رسانه‌های بین‌المللی و تحقیقات راستی‌آزمایی، تصویری پیچیده‌تر از روایت وایرال‌شده نشان می‌دهد.
کشتی GFS Pride در تنگه هرمز چگونه غرق شد؟
به گزارش آریا خبر ماجرا از حادثه‌ای دریایی آغاز شد که ابعاد آن به‌مراتب جدی‌تر از تصاویر پربازدید آیفون‌هاست. کشتی کانتینری GFS Pride با پرچم سنگاپور در اکتبر ۲۰۲۶ هنگام عبور از تنگه هرمز آسیب دید، آتش گرفت و غرق شد. خبرگزاری رویترز در گزارش ۱۴ اکتبر خود نوشت که این کشتی پس از اصابت یک پرتابه ناشناس غرق شده است. بر اساس اطلاعات مقام‌های دریایی سنگاپور، هر ۲۱ خدمه کشتی تخلیه شدند و هیچ مصدومی گزارش نشد. کشتی دیگری به نام GFS Giselle نیز در حوادث مشابه آسیب دید، اما توانست به محل امن برسد. روزنامه بریتانیایی ایندیپندنت با استناد به گزارش‌های دریایی نوشت که GFS Pride ظرفیتی معادل ۲۸۲۴ واحد کانتینر بیست‌فوتی داشت. با این حال، ظرفیت کشتی با تعداد کانتینرهای واقعی آن در زمان حادثه یکسان نیست.
ماجرای آیفون‌های شناور در خلیج فارس از کجا شروع شد؟
پس از غرق‌شدن کشتی، تصاویر و ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که ظاهراً بسته‌هایی شبیه جعبه تلفن همراه و کالاهای لوکس را روی آب نشان می‌دادند. در برخی محتواها، قایق‌هایی دیده می‌شدند که گویا برای جمع‌آوری کالاهای شناور به محل حادثه رفته‌اند. روزنامه تلگراف بریتانیا در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ به این ماجرا پرداخت. پس از انتشار گزارش آن، رسانه‌هایی مانند ایندیپندنت، هندوستان تایمز و Geo News نیز درباره ادعای جمع‌آوری آیفون و عطرهای لوکس از آب‌های تنگه هرمز نوشتند. همچنین شبکه خبری ایندیپندنت در گزارشی تصویری در ۱۷ اکتبر، به ویدئوهایی اشاره کرد که در آن‌ها قایق‌های کوچک در نزدیکی کانتینرهای شناور دیده می‌شوند. هندوستان تایمز نیز گزارش داد که در یکی از ویدئوهای منتشرشده، مردی می‌گوید برای جمع‌آوری آیفون و عطر به سمت محل غرق‌شدن کشتی حرکت می‌کنند. با این حال، بازنشر یک ادعا در چند رسانه به‌تنهایی صحت محتوای آن را ثابت نمی‌کند. باید میان ویدئوهای مربوط به حضور قایق‌ها در منطقه، تصاویر جعبه‌های منتسب به آیفون و ادعای وجود محموله‌ای از گوشی‌های اپل در کشتی تفاوت گذاشت.
فکت‌چک ماجرای آیفون‌ها؛ کدام تصاویر جعلی هستند؟
یکی از مهم‌ترین بررسی‌ها را فکت‌نامه، وب‌سایت فارسی راستی‌آزمایی، منتشر کرده است. این رسانه در گزارشی با عنوان «تصاویر آیفون‌های گرفته‌شده از آب‌های خلیج فارس ساختگی هستند» اعلام کرد که بسیاری از تصاویر و ویدئوهای وایرال‌شده با هوش مصنوعی تولید شده‌اند. فکت‌نامه به نشانه‌هایی مانند شکل غیرطبیعی جعبه‌ها، نوشته‌های نامفهوم روی بسته‌بندی‌ها، ایرادهای تصویری و رفتار غیرطبیعی افراد در قایق‌ها اشاره کرد. در بررسی این رسانه، برخی تصاویر منتشرشده با ادعای بیرون‌آوردن آیفون از آب، جعلی تشخیص داده شدند. روزنامه لبنانی النهار نیز در بخش راستی‌آزمایی خود، در ۱۷ اکتبر گزارشی درباره ویدئوی تجمع افراد در ساحل برای جمع‌آوری جعبه‌های منتسب به آیفون منتشر کرد. این رسانه ردیابی ویدئو را تا حساب اینستاگرامی Nativora با شناسه nativ0ra دنبال کرد؛ حسابی که محتوای خود را هنر هوش مصنوعی و داستان‌های سینمایی تخیلی معرفی می‌کند. طبق گزارش النهار، بررسی ویدئو با ابزار تشخیص محتوای مصنوعی Hive احتمال تولید آن با هوش مصنوعی را ۹۹٫۹ درصد برآورد کرده بود. این یافته به معنای جعلی‌بودن تمام تصاویر مربوط به حادثه نیست؛ نتیجه مشخص آن، زیر سؤال رفتن اعتبار ویدئوهای بررسی‌شده است.
آیا کشتی غرق‌شده واقعاً آیفون ۱۸ حمل می‌کرد؟
این پرسش هنوز پاسخ قطعی ندارد. روزنامه The National در گزارش ۱۵ اکتبر خود تأکید کرد که فهرست رسمی محموله کشتی منتشر نشده و مشخص نیست GFS Pride هنگام غرق‌شدن دقیقاً چه کالاهایی حمل می‌کرد. ظرفیت گزارش‌شده کشتی ۲۸۲۴ کانتینر استاندارد بود، اما ظرفیت حمل، سندی برای اثبات وجود آیفون در میان محموله نیست. وب‌سایت فناوری The Apple Post نیز در گزارش ۱۷ اکتبر نوشت که محتوای دقیق محموله به‌طور مستقل تأیید نشده و مدرک قابل‌اتکایی برای اثبات اینکه گوشی‌های نمایش‌داده‌شده در ویدئوها از مدل‌های جدید آیفون ۱۸ هستند، وجود ندارد. خبرگزاری آسوشیتدپرس و روزنامه‌های گاردین، واشینگتن پست و وال‌استریت ژورنال نیز درباره اصل حادثه و افزایش خطر حمل‌ونقل دریایی در منطقه گزارش‌هایی منتشر کردند. با این حال، گزارش درباره غرق‌شدن کشتی یا کانتینرهای شناور را نباید تأیید وجود محموله آیفون تلقی کرد.
روایت ایران درباره علت غرق‌شدن کشتی چه بود؟
در کنار بحث آیفون‌ها، درباره علت حادثه نیز روایت‌های متفاوتی منتشر شده است. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد کشتی هنگام عبور از مسیری که آن را غیرمجاز و خطرناک توصیف کرد، با مین دریایی برخورد کرده است. در مقابل، گزارش‌های دریایی و روایت مقام‌های سنگاپوری از آسیب ناشی از یک پرتابه ناشناس و آتش‌سوزی حکایت داشتند. رویترز در گزارشی جداگانه به نقل از مقام‌های ایرانی نوشت که تهران در حال تغییر تاکتیک‌های خود در برابر کشتیرانی تجاری است. گاردین و وال‌استریت ژورنال نیز حادثه را در چارچوب تشدید تنش‌های منطقه‌ای و افزایش حملات به کشتی‌های تجاری بررسی کردند.
نظر شما