آریا خبر: کوه کلنگ اصفهان، اهداف راهبردی اطراف اصفهان و احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران در کانون گمانه‌زنی‌ها درباره سناریوهای احتمالی تشدید تنش قرار گرفته‌اند. در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا، این پرسش مطرح است که واشنگتن برای اعمال فشار بر تهران، گزینه عملیات زمینی را بررسی می‌کند یا حملات محدود و از راه دور را در محاسبات خود قرار می‌دهد؟
دکتر مصطفی انتظاری هروی، استاد علوم سیاسی دانشگاه، در تحلیل خود از محاسبات واشنگتن، تل‌آویو و کشورهای عربی منطقه، سناریوهای احتمالی مواجهه ایران و آمریکا را بررسی کرده است؛ سناریوهایی که در آن‌ها نام اصفهان و کوه کلنگ به یکی از محورهای بحث درباره اهداف راهبردی و پیامدهای احتمالی درگیری تبدیل شده است.
کوه کلنگ اصفهان؛ چرا نام این منطقه در تحلیل‌های نظامی مطرح است؟
اصفهان به دلیل جایگاه صنعتی، زیرساختی و اهمیت برخی تأسیسات راهبردی، همواره در تحلیل‌های مرتبط با امنیت ملی ایران مورد توجه قرار داشته است. به همین دلیل، هرگونه گمانه‌زنی درباره احتمال حمله به اهداف راهبردی در این استان، فراتر از یک بحث محلی، ابعاد ملی و منطقه‌ای پیدا می‌کند. کوه کلنگ اصفهان نیز در چارچوب همین گمانه‌زنی‌ها مطرح شده است؛ با این حال، مطرح شدن نام یک منطقه در تحلیل‌های رسانه‌ای، به‌تنهایی به معنای تأیید هدف بودن آن یا وجود تصمیم قطعی برای حمله نیست. ارزیابی چنین احتمالی به اطلاعات معتبر، شواهد مستقل و تحولات میدانی وابسته است. پرسش اصلی این است که اگر تنش میان ایران و آمریکا تشدید شود، چه عواملی بر انتخاب نوع عملیات، محدوده جغرافیایی آن و میزان ریسک‌پذیری طرف‌ها تأثیر می‌گذارند؟
انتخابات کنگره آمریکا و سناریوی نمایش قدرت در برابر ایران
یکی از محورهای تحلیل درباره سیاست واشنگتن در قبال تهران، ارتباط میان تحولات خارجی و ملاحظات سیاسی داخلی آمریکاست. در این چارچوب، ممکن است برخی تصمیم‌گیران به دنبال نمایش قدرت نظامی یا دستیابی به نتیجه‌ای قابل عرضه در فضای رسانه‌ای باشند. با این حال، نسبت دادن چنین انگیزه‌ای به دونالد ترامپ یا نتیجه‌گیری درباره تصمیم قطعی دولت آمریکا برای حمله به ایران، به شواهد مشخص نیاز دارد. عملیات نظامی، حتی اگر محدود طراحی شود، می‌تواند پیامدهایی فراتر از اهداف اولیه داشته باشد. در این میان، تأسیسات راهبردی اصفهان و احتمال هدف قرار گرفتن اهداف حساس در این استان ممکن است در تحلیل‌های مربوط به سناریوهای فشار نظامی مطرح شوند؛ اما احتمال طرح یک سناریو با تأیید اجرای آن تفاوت دارد.
نتانیاهو، اسرائیل و احتمال گسترش درگیری با ایران
نقش دولت اسرائیل در معادلات امنیتی منطقه، یکی دیگر از محورهای بررسی تنش ایران و آمریکا است. هرگونه اقدام مستقیم آمریکا علیه ایران می‌تواند بر محاسبات امنیتی اسرائیل و واکنش‌های احتمالی تهران تأثیر بگذارد. در تحلیل دکتر مصطفی انتظاری هروی، منافع سیاسی و امنیتی بازیگران در تشدید یا مهار تنش اهمیت دارد. با این حال، فرضیه‌هایی مانند تلاش برای تغییر زمان برگزاری انتخابات اسرائیل یا استفاده سیاسی از وضعیت اضطراری، بدون شواهد معتبر نباید به‌عنوان واقعیت قطعی مطرح شوند. از منظر امنیت منطقه‌ای، هرگونه تشدید درگیری می‌تواند دامنه خطر را از یک هدف مشخص فراتر ببرد و زیرساخت‌ها و مناطق مختلف را تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که اهمیت اصفهان و دیگر مناطق راهبردی ایران را در تحلیل‌های امنیتی افزایش می‌دهد.
نگرانی کشورهای عربی از جنگ ایران و آمریکا
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نیز در محاسبات مربوط به احتمال درگیری میان ایران و آمریکا نقش دارند. امنیت زیرساخت‌های انرژی، تردد دریایی، تجارت منطقه‌ای و فعالیت پایگاه‌های نظامی از جمله موضوعاتی هستند که در صورت تشدید تنش اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. گسترش درگیری می‌تواند پیامدهایی برای بازار انرژی، هزینه‌های حمل‌ونقل و ثبات اقتصادی منطقه داشته باشد. از همین رو، تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از تشدید بحران، بخشی از معادلات احتمالی میان تهران، واشنگتن و پایتخت‌های عربی به شمار می‌رود.
کوه کلنگ اصفهان یا عملیات زمینی؛ تفاوت سناریوهای احتمالی چیست؟
یکی از پرسش‌های مطرح در تحلیل سناریوهای نظامی ایران و آمریکا، تفاوت میان عملیات زمینی و حملات محدود از راه دور است. هر یک از این گزینه‌ها، از نظر هزینه انسانی، پیامدهای سیاسی، خطر گسترش درگیری و دشواری کنترل بحران، ملاحظات متفاوتی دارند. عملیات زمینی معمولاً مستلزم حضور نیرو، پشتیبانی لجستیکی و پذیرش خطر تلفات مستقیم است. در مقابل، حملات هوایی یا عملیات محدود نیز لزوماً کم‌هزینه یا قابل‌کنترل نیستند و ممکن است به واکنش متقابل و گسترش دامنه درگیری منجر شوند. در این چارچوب، کوه کلنگ اصفهان و دیگر اهداف راهبردی احتمالی در استان اصفهان به‌عنوان موضوع گمانه‌زنی رسانه‌ای مطرح شده‌اند. با این حال، بدون شواهد مستقل نمی‌توان نتیجه گرفت که این منطقه نسبت به جزایر خلیج فارس یا سایر مناطق ایران در اولویت عملیاتی آمریکا قرار دارد. اهمیت این پرسش برای اصفهان از آن جهت است که هرگونه خبر معتبر درباره تهدید زیرساخت‌های راهبردی استان می‌تواند توجه افکار عمومی را به پیامدهای امنیتی، اقتصادی و منطقه‌ای یک درگیری احتمالی جلب کند.
تنگه هرمز، قیمت نفت و هزینه اقتصادی درگیری
پیامدهای احتمالی جنگ ایران و آمریکا به عرصه نظامی محدود نمی‌شود. هرگونه اختلال در تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز می‌تواند بر بازار جهانی انرژی، قیمت نفت و هزینه سوخت تأثیر بگذارد. افزایش نااطمینانی در بازار انرژی ممکن است هزینه‌های اقتصادی را برای کشورهای منطقه و مصرف‌کنندگان بین‌المللی بالا ببرد. این موضوع یکی از عوامل مهم در محاسبات سیاسی و دیپلماتیک طرف‌های درگیر است. در نتیجه، تحلیل احتمال حمله به اهداف راهبردی ایران، از جمله گمانه‌زنی‌های مربوط به اصفهان و کوه کلنگ، بدون در نظر گرفتن هزینه‌های اقتصادی و پیامدهای احتمالی واکنش متقابل، تصویر کاملی از بحران ارائه نمی‌دهد.
آیا احتمال حمله به اصفهان پیش از انتخابات کنگره وجود دارد؟
یکی از فرضیه‌های مطرح در تحلیل‌های سیاسی، ارتباط میان زمان‌بندی اقدامات خارجی و تقویم انتخاباتی آمریکا است. برخی تحلیلگران ممکن است احتمال اقدام نظامی با هدف ایجاد اثر رسانه‌ای را بررسی کنند؛ اما تعیین زمان احتمالی حمله، معرفی روزهای مشخص یا پیش‌بینی قطعی درباره تصمیم واشنگتن، بدون شواهد معتبر قابل اتکا نیست. درباره احتمال حمله به اصفهان، کوه کلنگ و سایر اهداف راهبردی ایران نیز باید میان گمانه‌زنی، تحلیل سیاسی و اطلاعات تأییدشده تفاوت قائل شد. اگر تنش‌ها افزایش پیدا کند، نوع واکنش ایران، موضع متحدان منطقه‌ای، هزینه‌های اقتصادی و خطر گسترش درگیری از عوامل مؤثر بر تحولات بعدی خواهند بود. از همین رو، صرفاً برجسته شدن نام اصفهان در تحلیل‌های رسانه‌ای را نمی‌توان نشانه‌ای قطعی از قریب‌الوقوع بودن حمله دانست.
نظر شما