آریا خبر: حسن روحانی، رئیسجمهور ادوار پیشین، با اشاره به تجربه ایران در آستانه جنگ عراق و همچنین تحولات اخیر منطقه، تأکید کرد که دیپلماسی، قدرت نظامی و توان اقتصادی سه مؤلفه مهم برای بازدارندگی ایران در برابر تهدیدهای آمریکا و اسرائیل هستند. او گفت ایران نباید با وجود تجربه جنگهای اخیر، دیپلماسی را کنار بگذارد و از تأثیر قدرت سیاسی و مذاکره ناامید شود.
به گزارش آریا خبر و به نقل از سایت حسن روحانی، رئیسجمهور ادوار پیشین با اشاره به تجربه ایران در سالهای پیش از حمله آمریکا به عراق گفت در مقاطعی، ورود قدرت سیاسی و دیپلماسی توانسته است مانع تحمیل جنگ به ایران شود. روحانی اظهار کرد: «ما مواردی در گذشته داشتیم که اگر قدرت سیاسی وارد عمل نمیشد، احتمالاً یک جنگی به ما تحمیل میشد. در سال ۸۲ در چنین شرایطی بودیم. در سال ۸۱ با نهادهای مختلف بحثهای زیادی داشتیم. بعضیها میگفتند جنگ به ایران تحمیل میشود و بعضی میگفتند جنگ به عراق تحمیل میشود.»
تجربه جنگ عراق و افزایش تهدید علیه ایران
به گفته روحانی، پس از حمله آمریکا به عراق و سقوط سریع بغداد، شرایط منطقه تغییر کرد و نگرانی درباره احتمال افزایش تهدید علیه ایران بیشتر شد. او با اشاره به پیشبینیهای مختلف درباره زمان سقوط بغداد گفت برخی کارشناسان نظامی معتقد بودند آمریکا برای رسیدن به بغداد و تصرف آن به زمان زیادی نیاز دارد، اما گروه دیگری از کارشناسان پیشبینی میکردند که ارتش آمریکا در مدت کوتاهی حکومت صدام را سرنگون کند. روحانی افزود که شهید قاسم سلیمانی نیز از جمله افرادی بود که پیشبینی کرده بود بغداد ظرف سه تا چهار هفته سقوط خواهد کرد؛ پیشبینیای که به گفته او محقق شد. رئیسجمهور ادوار پیشین ادامه داد: «وقتی بغداد ظرف سه هفته سقوط کرد، آمریکاییها مغرور شده بودند و وضع منطقه شکل دیگری پیدا کرد. وقتی یک قدرت بزرگ میتواند یک کشور را ظرف چند هفته از بین ببرد، نسبت به دیگران هم چگونه فکر میکند.» او با اشاره به دیدگاههایی در آمریکا و اسرائیل درباره ایران گفت پس از سقوط بغداد، تهران همچنان یکی از اهداف مهم در محاسبات منطقهای بود و موضوع هستهای ایران نیز به یکی از محورهای اصلی فشارهای بینالمللی تبدیل شد.
نقش دیپلماسی ایران در جلوگیری از جنگ
روحانی با اشاره به پرونده هستهای ایران در سالهای ابتدایی دهه ۸۰ گفت در آن مقطع نیز شرایط بسیار حساسی شکل گرفته بود و موضوع فعالیتهای هستهای ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی و شورای حکام کشیده شد. به گفته او، در همان دوره گزارشهایی درباره وجود آلودگی بالای ۸۰ درصد در نمونههای گرفتهشده از ایران مطرح شد که نگرانیهای جدی ایجاد کرد. روحانی تأکید کرد که در آن شرایط سخت، «قدرتی که توانست به میدان بیاید و جلوی این تهدید را بگیرد و نگذارد این تهدید عملی شود، دیپلماسی بود.» او با اشاره به مواضع روسیه درباره اختلاف میان آمریکا و کشورهای اروپایی در شورای حکام گفت: «روسها میگفتند این اولین بار بود که دیدیم در شورای حکام، کشورهای اروپایی روبهروی آمریکا ایستادند و آمریکا هم روبهروی آنها قرار گرفت.» روحانی همچنین با اشاره به سخنان مرحوم آیتالله مهدوی کنی پس از مذاکرات سعدآباد گفت این تجربه نشان داد که دیپلماسی میتواند در شرایط بحرانی مانع تشدید تنش و حتی مانع وقوع جنگ شود.
حسن روحانی: دیپلماسی را نباید کنار گذاشت
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جنگهای اخیر گفت دیپلماسی همیشه به تنهایی نمیتواند مانع جنگ شود و موفقیت آن به شرایط زمانی، برنامهریزی و راهبردهای طرفین بستگی دارد. او اظهار کرد که پیش از جنگ ۱۲ روزه و همچنین جنگ ۴۰ روزه، تلاشهای دیپلماتیک و مذاکرات در جریان بوده است، اما در هر دو مورد، جنگ در میانه روند مذاکرات آغاز شد. به گفته روحانی، همین تجربه باعث شده است امروز در جامعه ایران درباره مذاکره با آمریکا و کارآمدی دیپلماسی تردیدهایی ایجاد شود. او گفت: «مردم میگویند آمریکا در جنگ ۱۲ روزه وسط مذاکره به ما حمله کرد و در جنگ ۴۰ روزه هم وسط مذاکره به ما حمله کرد. بنابراین میگویند مذاکره چه خاصیتی دارد؟» با این حال، روحانی تأکید کرد که حتی با وجود چنین تجربههایی، ایران نباید قدرت سیاسی و دیپلماتیک خود را کنار بگذارد. او گفت: «ما هیچوقت نباید یک قدرت خودمان را کنار بگذاریم. قدرت سیاسی و قدرت دیپلماتیک یک قدرت مهم و قابل ملاحظهای است که در بسیاری از مقاطع میتواند وارد عمل شود و مشکل را حل کند.»
بازدارندگی نظامی در برابر آمریکا و اسرائیل
روحانی در ادامه با تفکیک میان بازدارندگی سیاسی و بازدارندگی نظامی گفت در موضوع جنگ، قدرت دفاعی و نظامی اهمیت ویژهای دارد. به گفته او، این قدرت نظامی یک کشور است که میتواند طرف مقابل را از آغاز حمله منصرف کند. روحانی با اشاره به روند تقویت توان دفاعی ایران پس از جنگ ایران و عراق گفت قدرت نظامی کشور در طول دهههای گذشته افزایش پیدا کرده است، اما تهدید اصلی مورد توجه ساختار دفاعی ایران، آمریکا و اسرائیل بودهاند. او افزود تجربه جنگهای اخیر نشان داده است که در کنار نقاط قوت، برخی نقصها نیز وجود داشته و باید برای شناسایی و برطرف کردن آنها برنامهریزی کرد. رئیسجمهور ادوار پیشین با اشاره به اهمیت فناوری در جنگهای مدرن گفت در نبردهای امروز، گاهی اختلاف تنها چند ثانیه میتواند نتیجه یک درگیری را تعیین کند. او تأکید کرد که افزایش برد رادارها، توسعه فناوریهای دفاعی و ارتقای توان موشکی و هوایی از جمله حوزههایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
قدرت اقتصادی؛ ضلع سوم بازدارندگی ایران
روحانی در بخش دیگری از سخنان خود، قدرت اقتصادی را سومین عامل مهم بازدارندگی دانست و گفت قدرت یک کشور تنها به توان نظامی و سیاسی آن محدود نمیشود. او اظهار کرد: «در کنار بازدارندگی سیاسی و بازدارندگی نظامی، قدرت اقتصادی هم مهم است.» به گفته روحانی، اگر صادرات نفت ایران افزایش پیدا کند، یا کشورهای بیشتری در حوزههایی مانند انرژی، فولاد و پتروشیمی به ایران وابسته باشند، این وابستگی اقتصادی میتواند به یک ابزار بازدارنده تبدیل شود. او در توضیح این دیدگاه گفت: «زمانی که ما تهدید میشویم، عملاً ۱۰ کشور دیگر هم با ما تهدید شوند. اگر ایران را تهدید کنند، همزمان ده کشور دیگر هم احساس تهدید کنند.» روحانی تأکید کرد هرچه روابط اقتصادی و سیاسی ایران با کشورهای بیشتری گسترش پیدا کند، هزینه تهدید ایران برای طرف مقابل افزایش خواهد یافت. او گفت: «هرچه دوستانتان را بیشتر کنید، بهگونهای که کشوری که میخواهد شما را تهدید کند ناچار باشد ۱۱ کشور را تهدید کند، کار ما سهلتر و آسانتر میشود.»
بازدارندگی ایران ترکیبی از دیپلماسی، دفاع و اقتصاد است
اظهارات حسن روحانی درباره جنگ ایران و آمریکا، تهدیدهای اسرائیل، مذاکره ایران و آمریکا و نقش دیپلماسی در جلوگیری از جنگ نشان میدهد که از نگاه او، تأمین امنیت ایران به یک عامل واحد وابسته نیست. بر اساس این دیدگاه، قدرت دیپلماتیک و سیاسی، توان دفاعی و نظامی و قدرت اقتصادی سه ضلع اصلی بازدارندگی ایران هستند. روحانی ضمن اشاره به تجربه جنگهای اخیر و نقض توافقها و مذاکرات از سوی آمریکا، تأکید دارد که این تجربهها نباید به کنار گذاشتن کامل دیپلماسی منجر شود. او همچنین بر ضرورت بازسازی و تقویت توان نظامی و فناوری ایران تأکید کرده و در کنار آن، افزایش قدرت اقتصادی و وابستگی متقابل کشورها به اقتصاد ایران را عاملی برای کاهش احتمال تهدید و جنگ دانسته است. کلیدواژههای سئو: حسن روحانی، روحانی، رئیس جمهور ادوار پیشین، جنگ ایران و آمریکا، جنگ ایران و اسرائیل، جنگ ۱۲ روزه، جنگ ۴۰ روزه، مذاکره ایران و آمریکا، دیپلماسی ایران، دیپلماسی حسن روحانی، تهدید آمریکا علیه ایران، تهدید اسرائیل علیه ایران، بازدارندگی ایران، قدرت نظامی ایران، قدرت اقتصادی ایران، جنگ ایران و عراق، پرونده هستهای ایران، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، شورای حکام، مذاکرات ایران و آمریکا.