آریا خبر: رئیس سازمان هواشناسی کشور با اشاره به روند افزایش دمای زمین و تغییرات اقلیمی گفت: ایران طی ۵۰ سال گذشته با کاهش بارش، افزایش دما و افزایش تبخیر و تعرق مواجه بوده و براساس دادههای موجود، کشور در مسیر خشکی طولانیمدت قرار گرفته است.
به گزارش آریا خبر همچنین احتمال داد سال ۲۰۲۷ میلادی به دلیل تداوم گرمایش زمین و وقوع النینوی شدید، گرمترین سال تاریخ کره زمین باشد. سحر تاجبخش با اشاره به گزارشهای هیئت بیندولتی تغییر اقلیم (IPCC) اظهار کرد که عوامل انسانی نقش مهمی در افزایش دمای کره زمین داشتهاند. به گفته او، آگوست ۲۰۲۶ گرمترین آگوست ثبتشده در تاریخ زمین بوده و با توجه به شرایط اقلیمی موجود، احتمال ثبت رکورد دمایی جدید در سال ۲۰۲۷ وجود دارد.
ایران گرمتر و خشکتر شده است
رئیس سازمان هواشناسی درباره وضعیت اقلیمی ایران گفت طی ۵۰ سال گذشته، میزان بارش حدود یک میلیمتر در سال کاهش یافته، دمای کشور بهطور میانگین ۰.۴ درجه سانتیگراد در هر دهه افزایش پیدا کرده و میزان تبخیر و تعرق نیز بیشتر شده است. تاجبخش با اشاره به مقایسه دورههای ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۶ و ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ افزود که نمودارهای اقلیمی، افزایش خشکی در کشور را نشان میدهند. به گفته او، تغییرات اقلیمی در کنار مدیریت نامناسب منابع آب، در تشدید این شرایط نقش داشته است. او تأکید کرد شاخصهای ۱۰ ساله نیز روند خشکی ایران را تأیید میکنند و دادههای سنجش از دور برای تکمیل و پایش این تغییرات مورد استفاده قرار میگیرند.
افزایش بارشهای شدید و امواج گرمایی
تغییرات اقلیمی تنها به کاهش بارش محدود نمیشود. رئیس سازمان هواشناسی از افزایش بارشهای شدید و سیلابی در جنوب ایران خبر داد و گفت افزایش دمای زمین میتواند احتمال رخدادهای حدی آبوهوایی را بیشتر کند. تاجبخش همچنین با اشاره به مدلهای اقلیمی گفت با افزایش دمای جهانی، تعداد و شدت امواج گرمایی نیز افزایش خواهد یافت. او از احتمال افزایش حدود ۱۰ برابری رخداد این امواج در برخی شرایط سخن گفت و هشدار داد با افزایش بیشتر دما، پیامدهای اقلیمی شدیدتر خواهد شد.
زیرساختهای فرسوده و خطر سیلاب
به گفته رئیس سازمان هواشناسی، تغییر کاربری اراضی و فرسودگی زیرساختها نیز میتواند خسارتهای ناشی از بارشهای شدید را تشدید کند. او با اشاره به بارندگی اخیر در البرز گفت بارش حدود ۱۱ تا ۱۲ میلیمتر، به دلیل نامناسب بودن مسیر آب و لایروبی ناکافی، موجب خروج آب از کانال و ایجاد خسارت شد.
نقش ماهوارهها در پایش خشکسالی
دادههای ماهوارهای و سنجش از دور از ابزارهای مهم پایش خشکسالی، رطوبت خاک، پوشش برف و سلامت گیاهان هستند. تاجبخش گفت این اطلاعات بهویژه در مناطقی که امکان نصب ایستگاههای زمینی وجود ندارد، اهمیت زیادی دارند و البته باید با دادههای زمینی کالیبره شوند. این دادهها همچنین در هواشناسی کشاورزی، بررسی تبخیر و تعرق و ارزیابی ذخایر برف مورد استفاده قرار میگیرند و میتوانند اطلاعات مهمی را در اختیار مدیران حوزه آب قرار دهند. در مجموع، دادههای ارائهشده از سوی سازمان هواشناسی نشان میدهد ایران با روند گرمتر و خشکتر شدن اقلیم مواجه است؛ روندی که در کنار افزایش احتمال بارشهای شدید و امواج گرمایی، ضرورت پایش دقیق اقلیم و مدیریت منابع آب را افزایش میدهد.