آیا خبر : حضور اصغر فرهادی در جشنواره فیلم ریو، فرصتی شد تا این فیلمساز برجسته ایرانی، نقدی بنیادین بر ساختار سینمای جریان اصلی آمریکا وارد کند. محور اصلی سخنان فرهادی، نقد هژمونیِ تصورشدهای است که هالیوود در بازنمایی فرهنگهای دیگر، به ویژه ایران، به کار میگیرد.
به گزارش آریاخبر فرهادی با اشاره به فیلم آرگو ساخته بن افلک، این اثر را فاقد عمق و متکی بر الگوهای تکراری تجارتمحور دانست. از منظر او، مشکل اصلی فیلمهایی با این حال و هوا، نگاه از بالاست؛ رویکردی که در آن یک قهرمان سفیدپوست آمریکایی نقش منجی را ایفا میکند تا دیگران را از مخمصه نجات دهد. او این پرسش را مطرح میکند که چرا چنین روایتی همواره در هالیوود تکرار میشود و چرا سازندگان تصور میکنند در جایگاه برتری قرار دارند؟ این دیدگاه فرهادی، در واقع نقد مستقیم استعمارِ روایی در سینماست؛ جایی که دموکراسی ادعایی به ابزاری برای تحمیل سبک زندگی و ارزشهای غربی تبدیل میشود. فرهادی برای تبیین شکاف میان واقعیت و تصویر رسانهای، به تجربه شخصی خود در زندانهای سانفرانسیسکو اشاره کرد. او معتقد است تصویری که از آمریکا در فیلمها یا رسانهها ارائه میشود، با لایههای پنهان و انسانی آن تفاوت بسیاری دارد. در آنجا، او با انسانهایی از اقشار مختلف مواجه شد که هیچ نسبتی با روایات هالیوودی نداشتند. از نظر این کارگردان، رسانهها با تداوم یک روایت واحد، ذهنیت مخاطبان را به گونهای شکل میدهند که پذیرش دشمنی با «دیگری» آسانتر شود. در بخش دیگری از این گفتگو، فرهادی تعریف خود از سینمای سیاسی را شفاف کرد. او بر این باور است که هر اثر هنری که به زندگی انسان و روابط خانوادگی میپردازد، لاجرم سیاسی است. فرهادی با ارجاع به مستند همشهری ساخته عباس کیارستمی در سال ۱۹۸۳، از آن به عنوان یک نمونه درخشان از سینمای سیاسی یاد کرد؛ اثری که در ظاهر تنها رانندگان تاکسی را دنبال میکرد، اما در عمق، لایههای سیاسی و اجتماعی عمیقی از جامعه ایران را آشکار میساخت.
پایانبندی کلام فرهادی، پیامی مبتنی بر همدلی است. او معتقد است جوهره عشق و نفرت، در تهران، برزیل یا هر کجای دیگر جهان، یکسان است. این سینماست که باید به جای ساختن دیوار میان ملتها، فرصتی برای شناخت و دست دادن فراهم کند. او هشدار میدهد که مخاطبان باید در برابر آنچه رسانههای قدرتمند بازنشر میکنند، محتاط باشند، چرا که بسیاری از این روایتها نه بازتاب واقعیت، که محصول شناختی سطحی و ابزاری برای حفظ قدرت هستند.